{
  "schema_version": "qaz.expert.encyclopedia-catalog.v2",
  "updated_at": "2026-08-26",
  "positioning": {
    "ru": "Живой путеводитель по Казахстану с источниками – вместе с людьми, которые знают страну.",
    "kk": "Қазақстан туралы дереккөздері бар тірі нұсқаулық – елді білетін адамдармен бірге.",
    "en": "The sourced, living guide to Kazakhstan – built with people who know it."
  },
  "coverage_note": {
    "ru": "Корпус содержит 60 содержательных досье. Новые RU/KK/EN тексты остаются явно маркированными machine-assisted drafts до человеческой проверки.",
    "kk": "Корпуста 60 мазмұнды досье бар. Жаңа RU/KK/EN мәтіндері адам тексергенге дейін machine-assisted draft деп ашық белгіленеді.",
    "en": "The corpus contains 60 substantive dossiers. New RU/KK/EN copy remains visibly labelled as machine-assisted draft until human review."
  },
  "topics": [
    {
      "topic_id": "start",
      "title": {
        "ru": "Казахстан: начать здесь",
        "kk": "Қазақстан: осы жерден бастаңыз",
        "en": "Kazakhstan: start here"
      },
      "summary": {
        "ru": "Короткие ответы, базовые понятия, названия и ссылки на проверяемые детали.",
        "kk": "Қысқа жауаптар, негізгі ұғымдар, атаулар және тексерілетін мәліметтерге сілтемелер.",
        "en": "Short answers, essential concepts, names and paths to verifiable detail."
      },
      "source_ids": [
        "bns-kazakhstan",
        "adilet-law",
        "unesco-kazakhstan"
      ],
      "article_count": 5,
      "article_ids": [
        "dossier:kazakhstan-grand-timeline",
        "dossier:kazakhstan-in-12-questions",
        "dossier:kazakhstan-in-15-minutes",
        "dossier:names-pronunciation-transliteration",
        "dossier:why-kazakhstan-matters-to-world"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "history",
      "title": {
        "ru": "История",
        "kk": "Тарих",
        "en": "History"
      },
      "summary": {
        "ru": "Периоды, события, места и источники – без сведения истории страны к одной линии.",
        "kk": "Кезеңдер, оқиғалар, орындар мен дереккөздер – ел тарихын бір ғана желіге сыйғызбай.",
        "en": "Periods, events, places and sources without reducing the country to one narrative."
      },
      "source_ids": [
        "e-history-kz",
        "kazneb",
        "unesco-kazakhstan"
      ],
      "article_count": 8,
      "article_ids": [
        "dossier:ancient-steppe-saka",
        "dossier:dzungar-wars-diplomacy-zhuzes",
        "dossier:independence-since-1991",
        "dossier:kazakh-khanate",
        "dossier:mongol-conquest-ulus-jochi-golden-horde",
        "dossier:russian-empire-alash",
        "dossier:soviet-kazakhstan",
        "dossier:turkic-states-silk-roads"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "geography",
      "title": {
        "ru": "География и регионы",
        "kk": "География және өңірлер",
        "en": "Geography and regions"
      },
      "summary": {
        "ru": "Степи, горы, воды, города и 20 региональных профилей с данными.",
        "kk": "Дала, таулар, су айдындары, қалалар және деректері бар 20 өңірлік профиль.",
        "en": "Steppe, mountains, waters, cities and 20 data-backed regional profiles."
      },
      "source_ids": [
        "bns-kazakhstan",
        "kazhydromet",
        "unesco-world-heritage-kz"
      ],
      "article_count": 7,
      "article_ids": [
        "dossier:aral-sea",
        "dossier:caspian-sea",
        "dossier:land-and-borders",
        "dossier:rivers-lakes-water",
        "dossier:steppes-and-deserts",
        "dossier:tien-shan-altai-glaciers",
        "dossier:twenty-regions-major-cities"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "people-society",
      "title": {
        "ru": "Люди и общество",
        "kk": "Адамдар және қоғам",
        "en": "People and society"
      },
      "summary": {
        "ru": "Население, идентичности, города, повседневность и биографии – с датой и контекстом.",
        "kk": "Халық, бірегейлік, қалалар, күнделікті өмір және өмірбаяндар – күні мен мәнмәтінімен.",
        "en": "Population, identities, cities, everyday life and biographies with dates and context."
      },
      "source_ids": [
        "bns-kazakhstan",
        "kazneb",
        "worldbank-kazakhstan"
      ],
      "article_count": 6,
      "article_ids": [
        "dossier:education",
        "dossier:health-demography-migration",
        "dossier:identities-ethnic-diversity",
        "dossier:population-censuses",
        "dossier:religions-secular-state",
        "dossier:urban-rural-everyday-life"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "culture",
      "title": {
        "ru": "Культура и наследие",
        "kk": "Мәдениет және мұра",
        "en": "Culture and heritage"
      },
      "summary": {
        "ru": "Литература, музыка, искусство, кухня, традиции и материальное наследие.",
        "kk": "Әдебиет, музыка, өнер, ас мәдениеті, дәстүрлер және материалдық мұра.",
        "en": "Literature, music, art, food, traditions and material heritage."
      },
      "source_ids": [
        "unesco-kazakhstan",
        "unesco-world-heritage-kz",
        "kazneb"
      ],
      "article_count": 7,
      "article_ids": [
        "dossier:abai-literature",
        "dossier:crafts-applied-art",
        "dossier:cuisine-hospitality",
        "dossier:dombra-kuy",
        "dossier:nomadic-heritage",
        "dossier:oral-poetry",
        "dossier:unesco-heritage"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "languages",
      "title": {
        "ru": "Языки",
        "kk": "Тілдер",
        "en": "Languages"
      },
      "summary": {
        "ru": "Казахский, русский и другие языки страны: статус, употребление, имена и транслитерация.",
        "kk": "Қазақ, орыс және елдегі басқа тілдер: мәртебе, қолданыс, атаулар мен транслитерация.",
        "en": "Kazakh, Russian and other languages: status, use, names and transliteration."
      },
      "source_ids": [
        "adilet-law",
        "kazneb"
      ],
      "article_count": 4,
      "article_ids": [
        "dossier:kazakh-language",
        "dossier:languages-education-media-digital",
        "dossier:russian-other-languages",
        "dossier:scripts-alphabet-reforms"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "economy",
      "title": {
        "ru": "Экономика",
        "kk": "Экономика",
        "en": "Economy"
      },
      "summary": {
        "ru": "Как создаётся доход, чем отличаются регионы и что измеряют официальные показатели.",
        "kk": "Табыс қалай құрылады, өңірлер несімен ерекшеленеді және ресми көрсеткіштер нені өлшейді.",
        "en": "How income is created, how regions differ and what official indicators measure."
      },
      "source_ids": [
        "bns-kazakhstan",
        "nationalbank-kz",
        "worldbank-kazakhstan"
      ],
      "article_count": 5,
      "article_ids": [
        "dossier:agriculture",
        "dossier:beyond-oil-economy",
        "dossier:energy-resources",
        "dossier:industry-transcaspian-logistics",
        "dossier:labor-income-digital-finance"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "state-law",
      "title": {
        "ru": "Государство и право",
        "kk": "Мемлекет және құқық",
        "en": "State and law"
      },
      "summary": {
        "ru": "Конституция, институты, полномочия и практические пути к официальному действию.",
        "kk": "Конституция, институттар, өкілеттіктер және ресми әрекетке апаратын практикалық жолдар.",
        "en": "The Constitution, institutions, powers and practical routes to official action."
      },
      "source_ids": [
        "adilet-law",
        "kz-adilet-baikonur-cooperation"
      ],
      "article_count": 4,
      "article_ids": [
        "dossier:akimats-maslikhats",
        "dossier:constitution-2026",
        "dossier:president-kurultai-government",
        "dossier:rights-elections-appeals-services"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "science-nature",
      "title": {
        "ru": "Наука, природа и космос",
        "kk": "Ғылым, табиғат және ғарыш",
        "en": "Science, nature and space"
      },
      "summary": {
        "ru": "Исследования, экосистемы, климат, вода, биоразнообразие и космическая история.",
        "kk": "Зерттеулер, экожүйелер, климат, су, биоалуантүрлілік және ғарыш тарихы.",
        "en": "Research, ecosystems, climate, water, biodiversity and space history."
      },
      "source_ids": [
        "kazhydromet",
        "unesco-kazakhstan",
        "kz-kazcosmos-baikonur",
        "esa-baikonur-cosmodrome"
      ],
      "article_count": 5,
      "article_ids": [
        "dossier:baikonur",
        "dossier:biodiversity-protected-areas",
        "dossier:climate-kazhydromet",
        "dossier:science-universities",
        "dossier:water-air-environmental-challenges"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "travel",
      "title": {
        "ru": "Путешествия",
        "kk": "Саяхат",
        "en": "Travel"
      },
      "summary": {
        "ru": "Места, сезоны и практическая подготовка с переходом к актуальным официальным правилам.",
        "kk": "Орындар, маусымдар және өзекті ресми ережелерге сілтеме жасайтын практикалық дайындық.",
        "en": "Places, seasons and practical preparation linked to current official rules."
      },
      "source_ids": [
        "kazakhstan-travel",
        "kazhydromet",
        "unesco-world-heritage-kz"
      ],
      "article_count": 4,
      "article_ids": [
        "dossier:entry-money-connectivity",
        "dossier:responsible-heritage-nature-visits",
        "dossier:seasons-safe-planning",
        "dossier:travel-between-regions"
      ]
    },
    {
      "topic_id": "kazakhstan-worldwide",
      "title": {
        "ru": "Казахстан в мире",
        "kk": "Қазақстан әлемде",
        "en": "Kazakhstan worldwide"
      },
      "summary": {
        "ru": "Международные связи, диаспора, qandastar и вклад Казахстана в глобальные процессы.",
        "kk": "Халықаралық байланыстар, диаспора, қандастар және Қазақстанның жаһандық үдерістерге үлесі.",
        "en": "International ties, diaspora, qandastar and Kazakhstan's role in global processes."
      },
      "source_ids": [
        "otandastar",
        "worldbank-kazakhstan",
        "unesco-kazakhstan"
      ],
      "article_count": 5,
      "article_ids": [
        "dossier:diaspora-kazakhstanis-qandastar",
        "dossier:international-trade-middle-corridor",
        "dossier:kazakhstan-in-international-organizations",
        "dossier:multivector-policy-central-asia",
        "dossier:semipalatinsk-disarmament"
      ]
    }
  ]
}